THƯ GỬI EM TRAI THÉO CỦA VAN GOGH – Sơn Ca chọn dịch và giới thiệu (P1)

Bạn đọc thân mến,

Trong ảnh là bộ sách gồm 3 tập tổng hợp toàn bộ những lá thư của Vincent Van Gogh, trong đó phần lớn là gửi em trai Théo, ngoài ra còn có thư ông viết cho gia đình và bạn bè. Bộ sách này của nhà xuất bản Gallimard & Grasset năm 1960, có nhiều tranh minh họa và bút tích của Van Gogh, được Georges Charensol giới thiệu và ghi chú, được 2 dịch giả Maurice Beerblock và Louis Roëlandt dịch từ tiếng Hà Lan sang tiếng Pháp.

38821378_744325552566176_5012181264828989440_n
Bộ sách thư của Vincent Van Gogh , nhà xuất bản Gallimard & Grasset, năm 1960.

Để giới thiệu đến bạn đọc Việt Nam, tôi chỉ chọn lọc trích dịch những đoạn thư gửi em trai Théo của Vincent Van Gogh, kèm theo đó là những tư liệu, hình ảnh, chú thích bổ sung từ nhiều nguồn khác nhau trên mạng.

Trong bộ sách này, trước mỗi phần thư của Van Gogh gửi từ một địa điểm nơi ông sống và làm việc, Georges Charensol đều có giới thiệu qua về hoàn cảnh của ông vào thời điểm đó. Dựa trên phần giới thiệu, tôi cũng bổ sung thông tin và hình ảnh để bản dịch đầy đủ và phong phú hơn. Trong bản dịch này, mọi địa danh tôi để theo nguyên bản tiếng Pháp.

38861776_744325679232830_5724881162900340736_n
Ảnh chụp một trang bên trong của bộ sách thư của Vincent.

====

1. La Haye

Tháng 8 năm 1872 đến tháng 5 năm 1872

Thời điểm gửi cho em trai Théodore những lá thư đầu tiên, những lá thư mà chúng tôi đã lưu trữ được, Vincent Van Gogh 19 tuổi. Théo khi ấy 15. Họ là con của một mục sư bình dị xuất thân trong một gia đình Hà Lan danh giá. Người mục sư theo dòng thần học Calvin (1) ấy, tức bố của Vincent Van Gogh, lại là con của một mục sư lỗi lạc ở Bréda, có 5 anh em trai trong đó người anh cả là Johannès, người trở thành phó đô đốc; còn Hendrick (chú Hein), Cornelius (chú Cor), và Vincent (chú Cent) là những người có sự nghiệp thành công rực rỡ trong lĩnh vực kinh doanh sản phẩm nghệ thuật.

canvas
Ông của Vincent Van Gogh, cũng tên là Vincent Van Gogh. Tranh Van Gogh vẽ năm 1881, hiện đang trưng bầy tại bảo tàng Van Gogh Museum, Amsterdam.

Chú Vincent, người sở hữu phòng tranh được thành lập ở La Haye, đã nhượng lại nó cho tập đoàn Goupil ở Paris, từ đó phòng tranh trở thành chi nhánh tại Hà Lan của công ty này. Đây là cửa hiệu mà Vincent đã vào làm việc như một nhân viên của tập đoàn Goupil, sau đó được đổi tên thành tập đoàn Boussod và Valadon (2).

Chú Cornélius – Marinus sống ở Amsterdam. Chú được nhắc tới trong những lá thư của Vincent dưới cái tên là Cor hoặc những chữ cái đầu C.M. Những cái tên này được nhắc trở đi trở lại thường xuyên trong các lá thư của Vincent, hơn tên của cha mẹ ông, thường được gọi là Pa và Moe.

Maison_natale_de_Vincent_Van_Gogh
Nơi Van Gogh sinh ra ở Zundert

Vincent sinh ngày 30 tháng 3 năm 1853, tại nhà của mục sư (3) ở Groot-Zundert, một thị trấn nhỏ sát biên giới Bỉ. Năm 1855 cha mẹ ông sinh cô con gái đầu tiên đặt tên là Anna. Ngày 1 tháng 5 năm 1857, cậu con trai thứ 2 trong gia đình ra đời tên là Théodore, còn gọi thân mật là Théo, mà tình bạn tri kỷ sẽ mãi gắn bó mật thiết với người anh cả của mình. Tiếp sau đó là sự ra đời của hai cô con gái, Élisabeth và Wilhelmine, và cuối cùng là cậu con út Cornélius.

Famille_van_Gogh
Hình ảnh cha mẹ Vincent Van Gogh và các em gái, em trai của Van Gogh: Anna, Théo, Elizabeth, Wilhelmien và Cornelius, theo thứ tự từ trái sang phải, trong đó Vincent Van Gogh là anh cả.

Chú giải của người dịch:

(1) Thần học Calvin là hệ thống thần học và phương pháp ứng dụng đức tin vào nếp sống Cơ Đốc, đặt trọng tâm vào quyền tể trị của Thiên Chúa. Được gọi theo tên của nhà cải cách John Calvin, mô hình Cơ Đốc giáo Kháng Cách này đôi khi được gọi là “truyền thống Cải cách”, “đức tin Cải cách”, hoặc “thần học Cải cách”. (theo wikipedia)

(2) Từ 30/7/1869 đến 10/5/1873, Vincent làm việc như một thư ký trẻ tuổi ở chi nhánh La Haye của tập đoàn Goupil & Cie. Goupil được thành lập vào năm 1829, là một trong những đại lý mỹ thuật và in ấn nổi tiếng nhất Châu Âu, có trụ sở chính ở Paris và các chi nhánh khác ở Londres, Bruxelles, Berlin và New York. Chi nhánh La Haye được mở vào năm 1861 nhờ sự ảnh hưởng của chú Vincent Van Gogh.

Năm 1873, Vincent rời La Haye chuyển đến chi nhánh của Goupil tại Londres, cũng là năm Théo bắt đầu làm việc cho Goupil tại Bruxelles. Trong thời gian Vincent ở Londres đến năm 1874, Théo chuyển từ Goupil Bruxelles về Goupil La Haye. Tháng 10 năm 1874, Vincent được gửi đến tổng công ty Goupil ở Paris.

Từ tháng 12 năm 1875 đến tháng 4 năm 1876, vì một vài sự cố nhỏ trong mối quan hệ với ông chủ, Vincent kết thúc làm việc tại tập đoàn này. Goupil & Cie sau này đổi tên thành Boussod, Valadon & Cie vào năm 1884. (Tổng hợp từ nguồn: http://www.vangoghroute.com)

(3) Những người làm chức mục sư (pasteur) được ở cấp cho một nơi ở được gọi là “presbytère”, tạm dịch là “nhà của mục sư”, nơi mục sư có thể chung sống cùng gia đình cho đến khi nghỉ hưu. “Presbytère” trực thuộc nhà thờ nhưng là một nhà biệt lập không nhất thiết phải trong khuôn viên của nhà thờ, có thể ở một khu khác. Trong “Presbytère” có phần nhà ở của gia đình mục sư và những phòng hoặc không gian khác dành cho các hoạt động có liên quan đến nhà thờ như hội họp, giao lưu, làm từ thiện…

@ Sơn Ca dịch và chú giải.

(Còn tiếp)

Nguồn ảnh minh họa:

Bức tranh ông của Vincent từ: https://www.vangoghmuseum.nl

Nơi Van Gogh sinh ra và hình ảnh gia đình từ: wikipedia.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s